Geplaatst: 18 april 2011

Een eenvoudig, solide en fraudebestendig belastingstelsel, daar kan niemand tegen zijn. Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën neemt dit als uitgangspunt bij zijn afgelopen donderdag gepresenteerde Fiscale Agenda. En toch viel half Den Haag direct over hem heen. De kritiek betrof niet de integrale toekomstvisie, maar een klein onderdeel daarvan: verhoging van de btw onder gelijktijdige verlaging van de inkomstenbelasting. Weekers stelt dit in zijn Fiscale Agenda overigens niet concreet voor, hij oppert slechts om hierover te gaan nádenken. Hij noemt hierbij verschillende alternatieven: verhoging van het lage btw-tarief naar acht procent of het geheel of gedeeltelijk afschaffen van dat lage tarief. Alles zou dan voortaan onder het hoge tarief van thans negentien procent vallen, behalve eventueel voedingsmiddelen.
De bewindsman stelt dat een verlaging van de belastingdruk op arbeid en winst de economie en de werkgelegenheid stimuleert. Daar staat tegenover dat een hogere btw weer slecht is voor de koopkracht. Jan Modaal houdt dus meer over van zijn loon, maar is dat voordeel weer kwijt aan duurdere boodschappen. Of we er per saldo iets mee opschieten moet dus goed worden onderzocht, waarbij zeker goed moet worden gekeken naar de effecten in de grensstreken.
Het argument dat één uniform btw-tarief vereenvoudiging oplevert, neem ik met een korreltje zout. Zeker, er zijn tal van voorbeelden bekend waarin de afgrenzing van hoog en laag tarief ingewikkeld is. In een paardenpension is de boxhuur btw-vrij, het voer belast met zes procent en de vergoeding om te mogen rijden in de hal met negentien procent. Dansles valt normaal gesproken onder het hoge tarief, maar onder het lage als het gebeurt onder auspiciën van de danssportbond. Tuinaanleg is negentien procent maar op de geleverde planten zit zes procent. Ingewikkeld, maar het is slechts een detail in het geheel van ingewikkeldheden in de btw. En bovendien: als voeding wel onder het lage tarief blijft vallen, blijft het onderscheid toch bestaan. Het Happy Meal van McDonald’s blijft dan voor een stukje (het speeltje) belast met negentien procent en de rest met zes procent. Dan blijft van de vereenvoudiging dus niet veel over.
Toch zou ik de Agenda van Weekers de kans willen geven en niet bij voorbaat van tafel willen vegen. Dat geldt niet alleen voor de verschuiving naar de btw maar ook voor andere ideeën. Zo ventileert de staatssecretaris zinvolle ideeën over de ondernemersfaciliteiten in de inkomstenbelasting. Aan het huidige systeem met onder meer de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling is echt wel iets te verbeteren en daar worden goede aanzetten toe gedaan. En dat geldt ook voor de communicatie tussen Belastingdienst enerzijds en burgers en bedrijven anderzijds. Die communicatie gaat hedentendage grotendeels digitaal, maar de toepasselijke regels dateren nog grotendeels uit het papieren tijdperk. Tijd voor modernisering dus, maar de bewindsman merkt meteen op dat dit niet mag leiden tot minder rechten voor de belastingbetaler.
Al met al bevat de Fiscale Agenda een aantal interessante ideeën, die verdere uitwerking verdienen. Revolutionair is het niet, het brengt ons echt niet een eenvoudig, solide en fraudebestendig belastingstelsel maar hopelijk leidt het wel tot een klein stapje in de goede richting.