Geplaatst: 28 december 2010

Niet alleen in het echte leven, ook voor de belastingen is het van belang wiens ‘partner’ je bent. In verreweg de meeste gevallen is het gunstig om fiscaal partner te zijn. Zo betaalt iemand die zes ton erft van zijn partner geen cent erfbelasting. Maar als het een stel met een latrelatie betreft, eist de fiscus ineens twee ton op! Voor het gevoel is de relatie in beide gevallen wellicht vergelijkbaar, maar het niet samenwonen levert wel een fors belastingnadeel op. In de inkomstenbelasting is het fiscaal partnerschap meestal ook voordelig. Met name vanwege de mogelijkheid om de hypotheekrente en andere aftrekposten te verzilveren bij de meestverdienende partner. Ook kunnen partners optimaal profiteren van de heffingskortingen. Het voordeel van partnerschap kan per stel makkelijk enkele honderden of zelfs duizenden euro’s per jaar belopen. Fiscaal partnerschap kan ook een nadeel betekenen, maar dan hebben we het over zeer specifieke situaties waar de gemiddelde belastingbetaler niet snel tegenaan zal lopen.
Gelet op het belang van het fiscaal partnerschap is het goed om te weten dat de regels daarvoor per 1 januari gaan veranderen. Gehuwden zijn en blijven automatisch elkaars fiscaal partner. Hetzelfde geldt voor ‘geregistreerd partners’, waarbij ik nog maar eens opmerk dat dit iets anders is dan een samenlevingscontract. Een geregistreerd partnerschap regel je op het gemeentehuis, niet bij de notaris. Er verandert voor gehuwden en geregistreerd partners wél iets als ze feitelijk gescheiden gaan leven. Volgens de huidige wet eindigt dan ook hun fiscaal partnerschap, maar vanaf 1 januari is dat pas het geval als ze hun huwelijk of geregistreerd partnerschap ook juridisch beëindigen. Met een echtscheiding dus, of met een scheiding ‘van tafel en bed’. De nieuwe regels hebben tot gevolg dat stellen in echtscheiding vaak langer elkaars fiscaal partner zullen blijven dan thans het geval is. Vreemder nog is dat echtparen die al jaren feitelijk gescheiden leven maar – om welke reden ook – nooit formeel van echt gescheiden zijn, vanaf 1 januari ineens weer elkaar fiscaal partner zijn. Een fiscale hereniging, met alle gevolgen van dien.
Ongehuwd samenwonenden hebben nu nog de mogelijkheid om per jaar te kiezen om wel of niet te partneren voor de inkomstenbelasting. Die keuzevrijheid verdwijnt. Vanaf 2011 zijn samenwoners automatisch partners als ze een notarieel samenlevingscontract hebben, samen een kind hebben, samen een woning bezitten of in een pensioenregeling als partner zijn aangemerkt. Kortom, als je ook maar iets ‘samen’ hebt, ben je partner! Ongehuwd samenwonenden die, behalve het adres en wellicht de liefde, niets samen delen vallen dus voortaan buiten de boot. Zij kunnen overigens in de loop van 2011 nog naar de notaris om een samenlevingscontract te laten opstellen en zijn dan voor geheel 2011 fiscaal partner. Met zo’n samenlevingscontract ben je behalve voor de inkomstenbelasting ook voor de schenk- en erfbelasting fiscaal partner. Het contract moet dan wel een ‘wederzijdse zorgverplichting’ bevatten, maar dat is eigenlijk altijd wel het geval.
Al met al voor een aantal van u mogelijk weer gespreksstof voor bij de oliebollen.