Geplaatst: 23 februari 2010

De zzp-er is in korte tijd helemaal ingeburgerd in ons land. Ineens kozen honderdduizenden ict-ers, bouwvakkers, consultants en wat al niet meer voor het zelfstandig ondernemerschap. Behalve voor een vaak dikbelegde boterham kozen ze ook voor de risico’s van het ondernemerschap. Pensioen, arbeidsongeschiktheid, belasting – als de zzp-er het zelf niet regelt, gebeurt er niets. In de hoogtijdagen van de economie leek dat onbelangrijk, maar inmiddels zijn de schaduwkanten van het zzp-bestaan pijnlijk duidelijk geworden. Alternatieve afkortingen als Zelfstandige Zonder Poen of Zelfstandige Zonder Werk doen volop de ronde. En dan is het nu ook nog eens aangiftetijd! Mogelijk valt de pijn wat te verzachten met een extra aftrekpost, namelijk die voor de werkruimte in de eigen woning. De aftrek van de kosten van een kantoor of werkruimte aan huis is voor de belastingwetgever een hoofdpijndossier. Tot begin jaren ’90 bracht zowat half Nederland de kosten van de werkkamer bij de fiscus in rekening. Of in de bewuste kamer ook echt gewerkt werd, was voor de Belastingdienst natuurlijk niet te controleren. Een aantal opeenvolgende wetswijzigingen hebben daar paal en perk aan proberen te stellen. De huidige regeling is dat kostenaftrek alleen nog mogelijk is als het gaat om een zelfstandig gedeelte van de woning, dat eventueel ook afzonderlijk verhuurd zou kunnen worden. Dus niet een losse kamer, nee het moet gaan om een apart gedeelte met een eigen ingang en eigen toilet. Soms voldoet een aanbouw of omgebouwde garage aan die voorwaarde, maar vaak niet. Een recente procedure wijst ons echter weer op een andere mogelijkheid. Een medisch-wetenschappelijk tekstschrijfster werkte als zzp-er. Ze had twee slaapkamers van haar huurhuis in gebruik voor haar werk. Die twee kamers vormden ongeveer een kwart van het huis en mevrouw trok daarom 25 procent van de totale woonlasten (huur, energie, verzekering) ofwel 2.443 euro af van haar winst. De inspecteur zette daar een vette streep door, want de twee kamers vormden geen zelfstandige werkruimte. De rechtbank Arnhem kwam de tekstschrijfster ruimhartig te hulp door het huurrecht van de woning tot ondernemingsvermogen te bestempelen. Gevolg was dat de totale woonlasten in aftrek kwamen, onder bijtelling van een bedrag voor het woongenot. Per saldo kwam dat uit op een aftrekpost van 6.955 euro. De tekstschrijfster kreeg dus niet alleen gelijk van de rechter, ze kreeg nog eens 4.512 euro extra ook! Al met al dus een zeer opmerkelijke beslissing, waarvan de reikwijdte nog niet is te overzien. De kans is aanzienlijk dat Financiën in beroep gaat tegen deze uitspraak en het tot in hoogste instantie wil uitvechten. Zzp-ers die hun rechten willen veiligstellen, zouden in hun aangifte over 2009 wellicht al een aftrekpost kunnen opvoeren. Vooral voor huurders zal dat vaak voordelig zijn. Voor eigenaren ligt het genuanceerder, want als zij hun woonhuis op de fiscale balans zetten, is ook de waardestijging belast. Anderzijds zijn onderhoudskosten, maar ook een eventuele waardedaling aftrekbaar, dus wie weet komt dat anno 2010 zelfs goed uit.